İslam Dersleri|İslam, gerekleri ve güzellikleri üzerine

„Cenâb-ı Mevlâ’yı zü’l-Celâl ve’l-Kemâl Hazretleri, Kur’ân-ı Kerîm’de, bizlere zâtını anlatırken, «O, takdir eden ve yol gösterendir.» (Sûre-i A’lâ, 1-3) buyuruyor.“

„Abdülvehhâb-i Şa’rânî hazretleri, Nil kenarında bu ayet-i celilenin tefsirini yazmak için düşünürken bakmış ki, bir zehirli böcek sür’atle Nil’e doğru gidiyor. Arkasını tâkip etmiş. Böcek, su üzerindeki kaplumbağanın sırtına binip karşı tarafa geçmiş. Sonra öteden koşup gelen bir yılanın boynuna atlayıp onu sokmuş. Yılan çaresiz çabalanırken oradaki ağacın altında yatmakta olan adam uyanmış. O sırada yılan da ölmüş. Dehşet ve hayret içinde kalan o adam, Şa’rânî Hazretleri hâdiseyi nakledince, Mevla’ya karşı vazifesinde kusurlu olduğunu itiraf etmiş. Şa’rânî Hazretleri de Allâhü zû’l-Celâl ve’l-Kemâl Hazretleri’nin nasıl takdir edip de hidâyet ettiğini gördükten sonra tekrar düşünüp, “Vallâhi ente kadderte ve hedeyte” (Vallâhi, sen takdir ettin ve sen yol gösterdin) deyip tefsirini yazmaya başlamış.“
Bu âyet-i kerîmenin tefsirinde, Fahreddîn-i Râzî hazretleri şu açıklamada bulunuyor:

„Âyetteki “kaddera” kelimesi, hem zâtları hem de sıfatları açısından bütün mahlûkâtı içine alıp her birinin kendilerine göre olduklarını ifâde eder. Dolayısıyla Cenâb-ı Hakk, gökleri, yıldızları, dört ana unsuru, madenleri, bitkileri, hayvanları ve insanları, belli bir yapıda, kütlede, cüssede ve büyüklükte takdir etmiştir. Yine her birisi için, bilinen bir müddet bekâ tayin etmiş; çeşitli sıfatlar, renkler, tadlar, kokular, yükseklikler, alçaklıklar, güzellikler, çirkinlikler, saâdetler, şakâvetler, hidâyetler ve dalâletler gibi şeyler takdir etmiştir. Nitekim bir başka âyet-i celîlede, «Her şeyin bizim nezdimizde hazîneleri vardır ve biz her şeyi, belli bir ölçü (miktar) ile indiririz.» (Sûre-i Hicr, 21) buyurmuştur.”